آنها چهار درهم مىرسد . لكن موافق روايتي كه شيخ در « تهذيب » ذكر « 1 » نموده « 2 » در صورت مذكوره به آنها سه درهم وثلثي مىرسد بدون زيادة ، وبنابراين اگر اجاره بر ده ذرع به ده درهم باشد وسه ذرع كنده شود ، يك درهم ويازده يك درهم « 3 » به أجير مىرسد . وقاعدهء اين روايت آن است كه بر عدد اجرت يكى اضافه كنند وآن را در عدد اجرت ضرب كنند وحاصل را تنصيف نموده ، اجرت را بر آن نصف قسمت كنند ودر يك ذرع يكى ودر دو سه ، ودر سه شش همچنين بدهند . پس در مسألهء مرسوله يك بر پنج افزوديم وشش را در پنج ضرب نموده ، نصف سى را گرفتيم وپنج را بر آن تقسيم نموديم ، كه پانزده ثلث شد وبه يك ذرع يك ثلث ، وبه دو سه ثلث وهمچنين موافق جمع عدد نظم طبيعي داديم « 4 » . وعلما اين روايت را حمل نموده‌اند بر صورتي كه تفاوت أجرة المثل اجزاء با مجموع به سبب سختى زمين وتصديع كشيدن - مثلا - به نحو مذكور باشد « 5 » ، واللّه يعلم . سؤال غقعح [ 1178 ] : زيد قسم خورده كه فيل را زنده بكشد ، چگونه قسم را بجا مىآورد ؟ جواب : در حديث است كه : كسى چنين قسمي خورده بود ، پس حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله فرمود كه : « فيل را داخل كشتى نمايند وملاحظه كنند كه آب تا

--> ( 1 ) ب : نقل . ( 2 ) تهذيب الأحكام : 6 / 287 حديث 794 ، وسائل الشيعة : 19 / 159 حديث 24366 . ( 3 ) يعنى : يك يازدهم درهم . ( 4 ) يعنى : براي كندن يك ذرع يك ثلث درهم ، وبراي كندن دو ذرع سه ثلث درهم ( يك درهم ) ، وبراي كندن سه ذرع شش ثلث ( دو درهم ) ، وبراي كندن چهار ذرع ده ثلث درهم ( سه ويك سوّم درهم ) ، وبراي كندن پنج ذرع پانزده ثلث ( پنج درهم ) است . ( 5 ) حدائق الناضرة : 21 / 602 .